تابلو برق

اجزای تشکیل دهنده ی تابلو برق های صنعتی – آموزشگاه برق و الکترونیک

اجزای تشکیل دهنده ی تابلو برق های صنعتی

تابلو برق

در سیستم کلی توزیع و مصرف برق، تابلو برق نقشی اساسی ایفا می کند. تابلو برق ها را می توان از جنبه های مختلفی تقسیم بندی کرد اما مهمترین نوع تقسیم بندی آن ها بر اساس میزان ولتاژ تجهیزات و تابلو است.

تابلو برق هایی که تجهیزاتشان حداکثر دارای 1 کیلو ولت است را تابلو برق ولتاژ پایین می نامند، تابلو برق هایی که حداکثر ولتاژ تجهیزاتشان بالاتر از یک کیلو ولت است را در دسته ی تابلو برق ولتاژ طبقه بندی می کنند که به طور معمول حداکثر ولتاژ تجهیزات در این دسته 36 کیلو ولت است.

اساساً یک تابلو برق دارای قطعات سوئیچینگ و محافظتی است مانند انواع کلید ها، فیوزها، ایزولاتورها، مدار شکن ها، رله های محافظتی، کنترل پنل ها، صاعقه گیرها، مبدل های جریان، ترانسفورماتورهای پتانسیل، تجهیزات اندازه گیری (نظیر آمپرمتر، ولت متر، فرکانس متر و غیره)، بدنه ای فلزی که تجهیزات را محصور می کند، و سایر تجهیزات مربوطه.

بعضی از تجهیزات به گونه ای طراحی شده اند که بتوانند هم در شرایط عادی و هم در شرایط غیرعادی کار کنند. بعضی از تجهیزات هم برای قطع و وصل کردن مدار و جریان به کار برده می شوند نه برای تشخیص دادن خطاها.

در شرایط عادی یک تابلو برق به ژنراتورها (مولد برق)، خطوط انتقال، توزیع و دیگر تجهیزات الکتریکی اجازه ی خاموش یا روشن بودن می دهد.

از طرف دیگر، زمانی که در یک از قسمت های سیستم برق خطایی رخ می دهد ( مانند اتصالی )، یک جریان پر قدرت و سنگین در سرتاسر تجهیزات جریان می یابد که سلامت تجهیزات را تهدید می کند و می تواند منجر به قطع سرویس دهی به مشتریان شود.

با این حال، تابلو برق خطا را شناسایی می کند و قسمتی را که دچار مشکل شده است از سیستم جدا می کند.

به همین صورت تبدیل و قطع جریان در بخش های تولیدی، ایستگاه های توزیع، ایستگاه های انتقال برق با ولتاژهای مختلف، و مرکز بار نقش مهمی را در شبکه های الکتریکی مدرن ایفا می کند.

دستگاهی که در این جا وظیفه ی قطع و وصل جریان را به عهده دارد مدار شکن است. در ادامه نقش برخی از تجهیزات تابلو برق ها توضیح داده شده است.

کلیدها

یک کلید یا سوئیچ قسمتی است که از آن برای باز و بسته کردن راحت مدار الکتریکی استفاده می شود. این کلید می تواند تحت شرایط بدون بار و فول بار استفاده شود اما قادر به قطح جریان های اشتباه نیست.

وقتی اتصالات کلید باز می شوند، در بین اتصالات در هوا یک جرقه ایجاد می شود. این اتفاق به ویژه در مدارهای ولتاژ بالا و دارای ظرفیت جریان زیاد رخ می دهد.

به طور کلی دو نوع سوئیچ وجود دارد :

  1. سوئیچ روغن
  2. سوئیچ هوا

اتصالات سوئیچ روغن در داخل روغن و اتصالات سوئیچ هوا در هوا باز می شوند.

سوئیچ air-break نوعی سوئیچ هوا است که طراحی شده است تا در هنگام وجود بار الکتریکی یک مدار را باز کند. برای خاموش کردن جرقه ای که در هنگام باز شدن چنین مداری ایجاد می شود، شاخک های خاصی تعبیه شده اند.

سوئیچ ایزولاتور یا قطع کننده اساساً یک کلید چاقویی است و طراحی شده است تا در شرایط بدون بار یک مدار را باز کند.

سوئیچ های روغن همان طور که از نامشان پیداست اتصالاتشان در زیر روغن باز می شود که معمولاً روغن ترانسفورماتور است.

فیوزها

فیوز یک تکه سیم کوتاه و یا یک نوار باریک است که اگر جریانی بیش از اندازه به مدت لازم از آن عبور کند ذوب می شود. این قطعه در مدار های سری قرار داده می شود تا از آن محافظت کند.

هنگامی که اتصال کوتاه و یا اضافه بار رخ می دهد، جریان از طریق المنت فیوز به بیشتر از ظرفیت معین خود افزایش می یابد.

این مسئله باعث بالا رفتن درجه حرارت و ذوب شدن یا سوختن المنت فیوز می شود و سپس برای محافظت از مداری که به آن وصل شده است مدار را قطع می کند.

مدار شکن ها

مدار شکن قطعه ای است که در تمام شرایط مانند بدون بار، فول بار، و یا زمان خطا می تواند مدار را باز و بسته کند.

مدار شکن به گونه ای طراحی شده است که می تواند در شرایط عادی به صورت دستی (یا با ریموت) و در شرایط وجود خطا به صورت خودکار عمل کند.

برای عملکرد خودکار مدار شکن در شرایط خطا یک مدار رله ای نیز در کنار مدار شکن قرار می گیرد.

مدار شکن های ولتاژ پایین عبارتند از : مدار شکن های مینیاتوری، مدار شکن های قاب بندی شده، مدار شکن های قطع کننده ی جریان باقی مانده، قطع کننده ی مدار خطای زمین.

مدار شکن های ولتاژ بالا عبارتند از : مدار شکن خلأ، مدار شکن SF6، مدار شکن روغن و غیره.

رله های حفاظتی

رله های حفاظتی از بخش های مهم تابلو برق ها محسوب می شوند. رله قطعه ای است که خطا را تشخیص می دهد و اطلاعات لازم را در اختیار مدار شکن قرار می دهد تا مدار را قطع کند.

نقش رله ی محافظتی این است که ارسال سیگنال به مدار شکن را آغاز می کند تا در هنگام بروز مشکل المنت های سیستم برق رسانی را قطع کند.

هنگامی که خطا رخ می دهد اتصالات رله بسته می شوند و پیچک لغزش مدار شکن انرژی می گیرد تا اتصالات مدار شکن را باز کند.

سرج ارستر

سرج ارسترها در تابلو برق و نصب پست های برق  از اجزای بسیار مهم هستند.

این قطعات برای محافظت از تجهیزات ایستگاه برق در برابر بالا رفتن موقت ولتاژ، شوک رعد و برق، شوک قطع و وصل مدار و افزایش ولتاژ سریع و کوتاه استفاده می شوند.

 

دوره آموزش طراحی و مونتاژ تابلو برق در آموزشگاه برق و الکترونیک

پاسخی را بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *